To jedna z największych tragedii w powojennej historii Łodzi. 7 grudnia 1983 roku, około godziny 13:38, na osiedlu Retkinia doszło do potężnego wybuchu gazu. W jednej chwili część pięciokondygnacyjnego bloku przy ówczesnej ulicy Dzierżyńskiego 6 (dzisiaj Armii Krajowej) zamieniła się w rumowisko. Zginęło osiem osób. Wspomnienia tamtego dnia, mimo upływu lat, wciąż pozostają żywe w pamięci mieszkańców miasta.
Potężny wybuch na łódzkiej Retkini
Był mroźny grudniowy dzień. Ziemia była zmarznięta, a na osiedlu trwały prace ziemne. Podczas robót operator koparki uszkodził przewód gazowy, którego nie uwzględniono w dokumentacji. O awarii powiadomiono pogotowie gazowe, jednak ekipa nie pojawiła się na miejscu. Pracownicy usuwali w tym czasie inną usterkę w Łodzi, a dyspozytor zakładał, iż interwencję na Retkini podejmie kolejna zmiana.
Nie zdążono. Około godziny 13:38 doszło do eksplozji. Siła wybuchu była ogromna. Zawaliła się około jedna trzecia pięciokondygnacyjnego budynku. Pod gruzami znaleźli się mieszkańcy. Zginęło osiem osób, w tym pięcioosobowa rodzina profesora psychologii Stanisława Gerstmanna.
("Najdłuższe pół wieku. Kalendarium Łodzi 1939-1989" IPN Oddział w Łodzi 2013)
Łodzianie usłyszeli syreny. Nikt nie wiedział, co się stało
Wieść o tragedii gwałtownie rozeszła się po mieście. Na ulicach słychać było syreny karetek i pojazdów ratunkowych pędzących w kierunku Retkini. W tamtych czasach nie każdy miał w domu telefon, dlatego wielu mieszkańców nie mogło gwałtownie sprawdzić, czy ich bliscy są bezpieczni.
Informacje przekazywane przez ludzi były niepełne. Wiadomo było jedynie, iż na Retkini zawalił się blok. Nie wszyscy wiedzieli, którego budynku dotyczy tragedia.
Nie wiedziałam, co się dzieje. Słyszałam, jak karetki jeździły non stop. Nagle w drzwiach pojawił się mój teść, bardzo zdenerwowany. Na mieście mówili, iż na Retkini zawalił się blok, ale nie wiadomo gdzie. Wiedział, iż byłam w domu, bo lada dzień miałam rodzić
- wspomina pani Barbara.
Huk, chmura pyłu i strach o najbliższych
Dla wielu łodzian 7 grudnia 1983 roku na zawsze pozostał jednym z najbardziej charakterystycznych dni dzieciństwa. Niektórzy byli wtedy w drodze ze szkoły, inni dopiero wracali do domów. Nikt nie spodziewał się, iż zwyczajny dzień zamieni się w dramat.
Właśnie wracałem ze szkoły (SP nr 19) i byłem już pod swoim blokiem (225), gdy rozległ się potworny huk. Z tego miejsca bloku nr 214 nie było widać, ale znad sąsiadującego z nim bloku uniosła się wielka, biało-szara chmura
- opowiada pan Janusz.
Niepokój potęgował brak informacji. Ludzie próbowali dowiedzieć się, co dokładnie się wydarzyło i czy ich rodziny nie znalazły się wśród poszkodowanych.
Moja wtedy czteroletnia córka była u mojej mamy w bloku naprzeciwko. Gnałam z pracy do mamy, szaleńczo zdenerwowana, bo nie wiedziałam, który blok wyleciał w powietrze. To był dzień, którego nie zapomnę nigdy
- wspomina pani Anna.
Wiadomość o wybuchu sprawiła, iż mieszkańcy porzucali swoje codzienne zajęcia. Dla wielu najważniejsze było sprawdzenie, czy bliscy i znajomi, którzy mieszkali na osiedlu, są bezpieczni.
Pamiętam ten dzień. Przyjaciele moich rodziców tam mieszkali. Szczęśliwie nie było ich w domu. Jak się ojciec dowiedział, od razu tam poszliśmy. Pamiętam, iż miałem iść na basen w ten dzień, ale skręciliśmy z drogi...
- opowiada pan Jan.
Ostatnie chwile przed eksplozją. Wspomnienia o rodzinie Gerstmannów
W relacjach mieszkańców pojawia się również historia robotnika, który miał ostrzegać lokatorów przed niebezpieczeństwem. Według jednej z przywoływanych opowieści mężczyzna biegał po mieszkaniach i nakłaniał ludzi do natychmiastowego opuszczenia budynku. Miał dotrzeć również do mieszkania rodziny Gerstmannów.
Ja słyszałam, iż jeden z robotników biegał "po mieszkaniach" i ostrzegał ludzi przed wybuchem. Wpadł również do mieszkania Gerstmanów i w bardzo nerwowy sposób, z uwagi na sytuację, kazał im opuścić mieszkanie jak najszybciej. Profesor Gerstmann zaczął go uspokajać, mówiąc, iż panika nie pomaga i trzeba wszystko na spokojnie rozważyć. Robotnik uciekł z budynku, a Gerstmannowie nie
- wspomina pani Barbara.
Tragedia na Retkini na zawsze zapisała się w historii Łodzi i pamięci jej mieszkańców. Dla rodzin ofiar był to dzień nieodwracalnej straty, a dla całego miasta bolesne przypomnienie, jak dramatyczne konsekwencje może mieć awaria infrastruktury i brak odpowiednio szybkiej reakcji.

5 godzin temu














![Nocne zdarzenie na drodze. Kierowca renault może mówić o dużym szczęściu! [ZDJĘCIA]](https://www.eostroleka.pl/luba/dane/pliki/zdjecia/2026/bez_nazwy-0.png)
